SLAM นวัตกรรมสร้างแผนที่เรียลไทม์ ไม่ง้อ GPS

SLAM ไม่ใช่ท่ามวยปล้ำ แล้วมันคืออะไรในงานสำรวจ?

SLAM นอกจากจะเป็นชื่อท่ามวยปล้ำแล้ว ยังเป็นชื่อเทคโนโลยีที่ใช้ในงานสำรวจ โดย SLAM ย่อมาจาก Simultaneous Localization and Mapping ซึ่งเป็นเทคโนโลยีที่ช่วยให้อุปกรณ์สามารถระบุตำแหน่งของตัวเองและสร้างแผนที่ของสภาพแวดล้อมรอบข้างไปพร้อม ๆ กัน เทคโนโลยีนี้มีความสำคัญในการทำแผนที่เคลื่อนที่ (Mobile Mapping) ด้วยฟังก์ชั่นที่สามารถสร้างแผนที่ของพื้นที่ที่ยังไม่ได้รับการสำรวจหรือพื้นที่ที่ซับซ้อนได้แบบเรียลไทม์ โดยไม่ต้องพึ่งพาสัญญาณ GPS ช่วยให้งานเก็บข้อมูลเป็นเรื่องง่ายและเพิ่มประสิทธิภาพในการทำงานสำรวจ‍

ข้อดีของ SLAM

1. SLAM ไม่ต้องใช้สัญญาณ GPS ทำให้เหมาะสำหรับสภาพแวดล้อมที่ไม่สามารถใช้ GPS ได้ เช่น เหมืองใต้ดิน พื้นที่ในเมืองที่มีตึกสูงบังสัญญาณ หรือป่าทึบที่สัญญาณ GPS ถูกขัดขวาง อีกทั้งบางพื้นที่สัญญาณ GPS อาจมีความคลาดเคลื่อน
2. ‍การใช้ SLAM ช่วยให้มีความคล่องตัวช่วยให้ทำแผนที่ในขณะเคลื่อนที่โดยไม่ต้องเสียเวลาในการตั้งค่าหรือเปลี่ยนตำแหน่งของอุปกรณ์สำรวจแบบดั้งเดิม เช่น กล้องสำรวจ (Total Station) SLAM จะเก็บข้อมูลในขณะที่อุปกรณ์กำลังเคลื่อนที่ ไม่ว่าจะเดินอยู่ ใช้ยานพาหนะ หรือบินด้วยโดรน ความสามารถนี้ช่วยเร่งเวลาการสำรวจและลดต้นทุนได้อย่างมาก
3. ‍เทคโนโลยี SLAM มีความยืดหยุ่นและมีรูปแบบหลากหลายที่ตอบโจทย์ความต้องการในการสำรวจที่แตกต่างกัน สามารถใช้งานได้ทั้งในอาคารและนอกอาคาร รวมถึงในสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย​

เปรียบเทียบ Visual SLAM กับ LiDAR SLAM

SLAM มีหลายรูปแบบ โดย Visual SLAM และ LiDAR SLAM เป็นสองประเภทที่ได้รับความนิยม ซึ่งแต่ละประเภทมีคุณสมบัติและการใช้งานเฉพาะตัว

1. Visual SLAM
   • อาศัยภาพที่ถ่ายจากกล้องหรือเซ็นเซอร์ภาพในการสร้างแผนที่และระบุตำแหน่งของอุปกรณ์
   • ด้วยการติดตามจุดในภาพที่กล้องจับได้ ระบบจะคำนวณตำแหน่งในมิติ 3D และสร้างแผนที่ 3D ขึ้น
   • เหมาะสำหรับงานที่ต้องการข้อมูลในแบบรูปภาพ
2. LiDAR SLAM
   • ใช้เซ็นเซอร์เลเซอร์ LiDAR (Light Detection and Ranging) ในการทำแผนที่ โดยการส่งคลื่นเลเซอร์ออกไปและวัดเวลาที่สะท้อนกลับมา
   • สร้างแผนที่ในรูปแบบจุด (Point Cloud) ที่มีความละเอียดสูงทั้งในมิติ 2D และ 3D
   • LiDAR SLAM มีความแม่นยำและความรวดเร็ว จึงเหมาะสำหรับการสร้างแผนที่ในสภาพแวดล้อมที่ซับซ้อน เช่น พื้นที่ใต้ดิน หรือพื้นที่กลางแจ้งขนาดใหญ่

การประยุกต์ใช้งาน SLAM

1. การสำรวจภายในเหมืองแร่และเหมืองหิน
   SLAM ช่วยสร้างแผนที่ใต้ดินที่มีความแม่นยำสูง รวมถึงติดตามความคืบหน้าของการขุด และเพิ่มความปลอดภัยในเหมืองใต้ดินหรือเหมืองหิน
2. การสำรวจและอสังหาริมทรัพย์
   SLAM สามารถสแกนพื้นที่อย่างรวดเร็ว สร้างแบบแปลนอาคาร แผนที่ภูมิประเทศดิจิทัล (DTMs) ทำให้ได้ข้อมูลพื้นที่อย่างครบถ้วนและแม่นยำ
3. สถาปัตยกรรม วิศวกรรม และการก่อสร้าง
   SLAM ช่วยในการสร้างแบบจำลองข้อมูลอาคาร (BIM) การติดตามความคืบหน้าของโครงการก่อสร้าง รวมทั้งการจัดทำเอกสารสภาพอาคารที่ถูกสร้างขึ้น (As-built conditions) ทำให้วางแผนโครงการได้ง่ายขึ้น
4. ใช้ในงานป่าไม้และการอนุรักษ์อาคารทางประวัติศาสตร์ เช่น การประเมินสภาพ และการวางแผนการอนุรักษ์‍
5. ความปลอดภัยสาธารณะและนิติวิทยาศาสตร์
   SLAM ช่วยในงานอุบัติเหตุฉุกเฉิน การสอบสวนทางนิติวิทยาศาสตร์ และการสร้างสถานการณ์จำลองของอุบัติเหตุ โดยให้ข้อมูลแผนผังพื้นที่ที่ละเอียด เพิ่มความปลอดภัยให้ผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์รวมถึงเจ้าหน้าที่กู้ภัย

Summary *สรุป*

เทคโนโลยี SLAM กำลังเป็นที่สนใจในประเทศไทย โดยมีการใช้งานในหลากหลายอุตสาหกรรม เช่น หุ่นยนต์อัตโนมัติ (AMR) ในภาคโลจิสติกส์ การผลิต โดรนสำหรับสำรวจ และงานก่อสร้าง รวมถึงการใช้ SLAM ในการพัฒนาแอปพลิเคชันที่เกี่ยวข้องกับความเป็นจริงเสริม (AR) และความเป็นจริงเสมือน (VR)​ ช่างเป็นเทคโนโลยีที่น่าสนใจมาก ๆ เลยนะคะ นอกจาก SLAM แล้ว เรายังมีบทความเกี่ยวกับเทคโนโลยีการสำรวจที่น่าสนใจอย่าง Layout Robot หรือหุ่นยนต์วางผังอัตโนมัติให้ได้ทำความรู้จักกัน ถ้าสนใจคลิกที่นี่เพื่อเข้าไปอ่านได้เลยค่ะ