แผ่นดินไหวเป็นภัยธรรมชาติที่เกิดขึ้นในระยะเวลาสั้น แต่ส่งผลกระทบยาวนาน ความเสียหายของอาคารบางครั้งไม่ปรากฏชัดในทันที แต่ค่อย ๆ แสดงออกมา เช่น การแตกร้าวภายในโครงสร้าง การทรุดตัว หรือการเอียงที่ตาเปล่ามองไม่เห็น
การประเมินโครงสร้างหลังแผ่นดินไหวจึงไม่ใช่แค่เรื่อง “ซ่อมแซม” แต่คือเรื่องของ “ความปลอดภัยในอนาคต” โดยเฉพาะในอาคารที่มีคนใช้งานจำนวนมาก เช่น คอนโด โรงเรียน โรงพยาบาล หรือสำนักงาน
กล้องสำรวจ (Total Station) คืออุปกรณ์ที่ใช้วัดระยะ มุม และพิกัดของจุดต่าง ๆ บนพื้นที่จริง ด้วยความแม่นยำระดับมิลลิเมตร ช่างสำรวจใช้กล้องนี้เพื่อตรวจสอบการเปลี่ยนแปลงของตำแหน่งต่าง ๆ บนตัวอาคาร และเปรียบเทียบกับค่าที่ควรจะเป็นก่อนเกิดเหตุ
หลังแผ่นดินไหว กล้องสำรวจมีบทบาทหลักใน 3 เรื่อง:
1. ตรวจสอบการเอียงหรือทรุดของอาคาร
บางครั้งอาคารจะเอียงหรือทรุดตัวเล็กน้อยโดยไม่รู้ตัว การใช้กล้องสำรวจวัดพิกัดหลายจุดรอบตัวอาคาร สามารถบอกได้ชัดเจนว่ามีการเคลื่อนหรือไม่ ถ้าเอียงมากเกินค่ามาตรฐาน ก็ต้องรีบเสริมโครงสร้างหรือหาทางแก้ไขทันที
2. ตรวจสอบรอยร้าว รอยแยก
กล้องสำรวจสามารถใช้ร่วมกับการตีตำแหน่งรอยร้าว เพื่อดูว่าร้าวในแนวไหน กินพื้นที่มากแค่ไหน แล้วนำมาวิเคราะห์ว่ารอยร้าวนั้นเกิดจากแรงเฉือน แรงดึง หรือแรงอัด จุดไหนคือจุดวิกฤตที่ควรให้วิศวกรโครงสร้างเข้าตรวจซ้ำโดยละเอียด
3. จัดทำแผนที่ความเสียหาย (Damage Map)
หลังเก็บข้อมูลจากกล้องสำรวจ สามารถนำมาสร้างเป็นแบบจำลอง หรือแผนที่ความเสียหาย ซึ่งช่วยให้ทีมวิศวกร วางแผนซ่อมแซมได้ถูกจุด ประหยัดเวลาและงบประมาณกว่าการซ่อมแบบเหวี่ยงแห
ตัวอย่างงานจริงที่ช่างสำรวจมักเจอหลังแผ่นดินไหว
หลังเกิดเหตุแผ่นดินไหวปีนี้ อาคารสูงในกรุงเทพฯ บางแห่งมีรายงานรอยร้าวบริเวณเสา คาน และพื้นประเภท Flat Slab ซึ่งไม่มีคานรับภาระใต้พื้น ส่งผลให้ต้องระวังเป็นพิเศษ
ในจุดนี้ ขอยกบทความจากทางเราเองที่อธิบายเกี่ยวกับโครงสร้าง Flat Slab ว่าคืออะไร และมีข้อดีข้อเสียอย่างไร ไว้ให้ศึกษาประกอบ จะเห็นว่าการออกแบบแบบนี้แม้จะมีความยืดหยุ่นในการใช้พื้นที่ แต่ก็ต้องควบคุมคุณภาพงานก่อสร้างและตรวจสอบหลังเกิดแผ่นดินไหวอย่างละเอียดเช่นกัน
แผ่นดินไหวเป็นสิ่งที่ควบคุมไม่ได้ แต่สิ่งที่ควบคุมได้คือ “การเตรียมรับมือ” และ “การตรวจสอบหลังเกิดเหตุ” การมีข้อมูลจากกล้องสำรวจมาช่วยในการประเมินความเสียหาย ถือเป็นอีกหนึ่งเครื่องมือสำคัญที่ช่วยตัดสินใจเรื่องความปลอดภัยของอาคารได้อย่างรอบคอบ
ช่างสำรวจไม่ใช่แค่คนที่วัดที่ดิน แต่คือคนที่มองเห็นความเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างก่อนที่มันจะกลายเป็นปัญหาใหญ่ – และนั่นคือสิ่งที่ช่วยชีวิตคนได้จริง ๆ
CST จำหน่ายเครื่องมือสำรวจ อุปกรณ์งานโยธา ครบวงจร พร้อมบริการหลังการขาย
